Uw advocaat vrij kiezen... Tegen welke prijs?

Stel: u heeft onlangs een juridische bijstandsverzekering onderschreven. Wat zijn uw rechten en plichten als er zich een geschil voordoet?

(netto) - U hebt een juridische bijstandsverzekering genomen. U houdt helemaal niet van geschillen en u wilt liever op beide oren kunnen slapen mocht er wat gebeuren. Misschien is die bijstand een aanvulling op een hoofdverzekering, zoals een brandverzekering, een autoverzekering of een familiale.

Of misschien ondertekende u wel een volwaardig contract opdat u een ruimere back-up zou hebben, vooral als het om geschillen over contracten gaat. Juridische bijstandsverzekeringen bij een hoofdverzekering treden doorgaans pas in werking voor geschillen die uit de toepassing van het burgerlijk wetboek voortvloeien en gelden niet op de contracten die u sluit. En plots is het zover: een geschil. Wat moet u doen?

Wie brengt u op de hoogte?

Uw eerste reflex is om uw makelaar en uw juridische bijstandsverzekeraar op de hoogte te brengen. Hij zal u hoogstwaarschijnlijk aanraden om een minnelijke oplossing te vinden en hij zal u daar eventueel ook bij helpen. Verzekeringsmaatschappijen zullen altijd op een minnelijke schikking aandringen: het kost veel minder en gaat veel sneller dan een rechtszaak. Volgens Assuralia zou 80 procent van de aangegeven geschillen op die manier opgelost worden.

Opgelet. Wilt u verder gaan dan die eerste stap en beslist u om een advocaat te nemen zonder eerst uw verzekeringsmaatschappij te verwittigen, dan zal uw verzekeraar wellicht weigeren om de advocaat te betalen. Dan draait u dus zelf voor de kosten op.

Rechtbank als laatste stap!

Heeft u uw verzekeraar op de hoogte gebracht en blijkt een minnelijke schikking onmogelijk te zijn of kunt u helemaal niet met het voorstel akkoord gaan, dan laat u de zaak voor wat ze is of brengt u uw probleem voor de rechter..

In dat geval zijn er 2 mogelijkheden:

1. Uw verzekeraar is van mening dat u de zaak kunt winnen. In dat geval betaalt hij de kosten en honoraria van de advocaat, net als de gerechtskosten, inclusief de procedurevergoeding (de vergoeding die aan de tegenpartij betaald wordt als die zou winnen). 
2. Is uw verzekeraar van oordeel dat u geen kans maakt, dan heeft u nog altijd het recht om een advocaat van uw keuze naar zijn mening te vragen. Dat is de zogenoemde 'objectiviteitsclausule'.. Is die rechtsprofessional van oordeel dat u een eventueel proces wel kunt winnen, dan betaalt de verzekeraar de honoraria voor die consultatie, net als de kosten en honoraria die uit de rechtszaak voortvloeien. Denkt hij echter dat een rechtszaak verloren moeite is, dan betaalt de verzekeraar slechts de helft van de honoraria voor die consultatie.. De rest betaalt u zelf. Mocht u tegen dat advies in beslissen om toch een zaak aan te spannen, dan doet u dat op eigen kosten. Al bestaat er een uitzondering op die laatste regel. Wint u de zaak ondanks het negatieve advies van de advocaat, dan moet de verzekeringsmaatschappij u achteraf alle kosten terugbetalen.

Wie kiest uw advocaat?

Dan blijft er nog één grote vraag: de keuze van de advocaat. Wie kiest?

Volgens de wet mag de verzekerde vrij beslissen. Uw verzekeraar kan u wel een lijst met professionals voorstellen, maar u bent niet verplicht daar een naam uit te kiezen. Volgens Patrick Cauwert, CEO van Feprabel, moet dat principe genuanceerd worden: "Sommige maatschappijen stellen hun verzekeringnemers voor om alle honoraria te betalen, zonder enige limiet, als ze een advocaat kiezen die door de maatschappij wordt voorgesteld. In dat geval is 'vrij' kiezen dus een relatief begrip."

Kies bij voorkeur een advocaat die vertrouwd is met de materie van het probleem waarmee u geconfronteerd wordt. Of, als dat relevant is, kiest u een advocaat van wie de cliënten hetzelfde profiel hebben als u, bijvoorbeeld wanneer u met een fiscaal probleem zit en uw beroepsstatuut daarbij van belang is. Om een advocaat te vinden, kunt u navraag doen in uw omgeving. Mond-tot-mondreclame is nog steeds een goede methode. Op de site www.advocaat.be vindt u de lijst met de advocaten van de Nederlandstalige balies van België. Hun Franstalige en Duitstalige collega's vindt u op www.avocat.be.